كامل بودن در علم و عمل است ، و درين صورت كه مراد از طلب ، كمال علم و عمل است ، عطف علم بر حكم در حديث حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كه وهب اللَّه له حكما و علما « 1 » ، از قبيل تجريد خواهد بود ، چه حكم را از علم كه جزء مفهوم اوست تجريد نموده عمل محض خواسته خواهد بود . و ارباب كمال ، لسان صدق في الآخرين را دو تفسير كرده‌اند : اول - آنكه مراد حضرت ابراهيم عليه السّلام صيت حسن و ذكر جميل است در ميان امم لاحقه تا انقضاى دهر كه او را به صفات پسنديده و سمات حميده ياد كنند ، و حضرت عزّت - عمّت عطيّاته - دعاى او را مستجاب گردانيده ، چه امم لاحقه همه او را دوست مىدارند و او را ستايش مىكنند ، و ذكر جميل او در افواه خاصّ و عامّ جارى ، و صيت او در تمام عالم سارى است . دويم - آنكه مراد حضرت ابراهيم عليه السّلام آنست كه حضرت عزّت ، صادقى از ذرّيّت او كرامت كند كه به زيور علم و فلاح ، و به حليهء تقوا و صلاح آراسته باشد تا معالم دين قويم آن حضرت را احيا گرداند و مردم را به راه راست و ملّت حنيفى « 2 » دعوت نموده هدايت كند ، چنان كه آن حضرت ايشان را دعوت مىنمودند و هدايت مىكردند ، تا آثار دين او تا روز قيامت قائم و باقى بوده باشد . و تير اين دعا نيز به هدف اجابت رسيده ، چه حضرت خاتم النّبيّين صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را كه از جملهء ذرّيّهء اوست بر كافّهء انام تا قيام قيامت پيغمبر گردانيده ، و ملّت حنيف او تا انقضاء زمان باقى داشته است ، وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ * . پس چون تو خواهى كه داخل مسجد شوى و اين دعا را بخوانى بايد كه قصد بقاى ذكر جميل خود نمائى كه در ميان مردم به صفات پسنديده و خصال گزيده

--> ( 1 ) به حديث مذكور بعد از دعاى آداب به مسجد رفتن مراجعه شود ص 60 سطر 2 . ( 2 ) ملت حنيف : مذهب و آئينى كه در راه راست فطرت قرار گرفته و از انحراف مصون مانده باشد .